Kenyataan Setiausaha Agung Umno, Datuk Dr Asyraf Wajdi Dusuki yang melabelkan penangguhan pelaksanaan tahanan rumah Datuk Seri Najib Razak sebagai satu bentuk penderhakaan terhadap titah Yang di-Pertuan Agong mengundang persoalan mengenai konsistensi pendirian parti itu terhadap institusi diraja.
Lebih menarik, perkembangan tersebut membuka ruang kepada persoalan sama ada Umno sekadar mempertahankan hak bekas presidennya atau sedang menggunakan isu pengampunan diraja sebagai sebahagian daripada percaturan politik yang lebih besar.
Ini kerana ketika Umno begitu lantang mempertahankan titah diraja dalam isu Najib, rakyat masih mengingati kontroversi politik dan istana di Negeri Sembilan yang turut membabitkan kedudukan Yang di-Pertuan Besar, Tuanku Muhriz Tuanku Munawir.
Persoalannya, mengapa prinsip menghormati institusi diraja kelihatan begitu lantang dalam satu isu, tetapi tidak mendapat perhatian yang sama apabila kontroversi melibatkan institusi diraja di negeri lain?
Dalam perkembangan terbaharu, Jabatan Peguam Negara (AGC) pada 6 November memaklumkan pelaksanaan tahanan rumah terhadap Najib wajar ditangguhkan sementara sehingga persoalan perundangan berkaitan Perintah Pengampunan Bersyarat dan Perintah Pelepasan Mahkamah diperjelaskan.
Antara persoalan utama ialah sama ada pembayaran denda RM50 juta hanya memenuhi komponen denda, sedangkan baki hukuman penjara dalam kes SRC International masih berjalan sehingga 23 Ogos 2028.
Satu lagi tafsiran ialah pembayaran denda tersebut membolehkan keseluruhan hukuman bagi kes SRC International dianggap selesai.
Perbezaan tafsiran itu penting kerana ia turut memberi kesan kepada pelaksanaan hukuman penjara Najib dalam kes 1Malaysia Development Berhad (1MDB), yang diperintahkan bermula selepas hukuman SRC International selesai.
AGC menegaskan penangguhan itu bukan bertujuan mempertikaikan atau mengetepikan titah Yang di-Pertuan Agong, sebaliknya memastikan pelaksanaan perintah diraja dan keputusan mahkamah berjalan mengikut kedudukan undang-undang sebenar.
Namun, perkara yang menambah dimensi politik kepada isu ini ialah pembayaran denda RM50 juta tersebut dilakukan oleh Umno bagi pihak Najib.
Ini bermakna Umno bukan sekadar menjadi pemerhati atau penyokong dari luar, sebaliknya telah mengambil tanggungjawab kewangan yang besar bagi memenuhi syarat pengampunan bekas presidennya.
Apabila parti sanggup mengeluarkan dana sedemikian besar, sudah tentu isu Najib mempunyai kepentingan politik yang signifikan kepada Umno.
Maka, tidak keterlaluan untuk mempersoalkan sama ada tindakan parti itu mempertahankan Najib turut mempunyai matlamat politik lebih luas, termasuk mengukuhkan semula pengaruh kepimpinan lama dan memulihkan sokongan penyokong tradisionalnya.
Bagaimanapun, tiada bukti setakat ini bahawa Umno mengatur penangguhan oleh AGC atau mempunyai penglibatan dalam keputusan jabatan berkenaan.
Istilah derhaka terhadap Tuanku Muhriz?
Kenyataan Asyraf Wajdi yang mengingatkan semua pihak supaya menghormati titah Yang di-Pertuan Agong di bawah Perkara 42 Perlembagaan Persekutuan juga menimbulkan persoalan tentang sejauh mana prinsip tersebut dipertahankan secara konsisten.
Dalam kontroversi Negeri Sembilan, kedudukan Tuanku Muhriz pernah menjadi pertikaian susulan proklamasi bertarikh 19 April 2026 yang mencetuskan kemelut politik dan institusi diraja negeri itu.
Dewan Keadilan dan Undang (DKU) kemudian menegaskan Tuanku Muhriz kekal sebagai Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan kerana tiada proses sah yang menyebabkan Baginda terhenti daripada memegang jawatan berkenaan.
Lebih penting, Jabatan Peguam Negara pada 17 September turut menyatakan proklamasi berkenaan tidak sah kerana tidak mematuhi kehendak mandatori Perkara 10 Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959.
AGC juga menegaskan Menteri Besar dan Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri (MMKN) tidak mempunyai kuasa unilateral untuk menamatkan atau mengosongkan jawatan Yang di-Pertuan Besar.
Perkembangan itu menunjukkan bahawa persoalan mengenai kedudukan institusi diraja tidak boleh diselesaikan hanya melalui kenyataan politik atau tafsiran sepihak.
Sebaliknya, ia perlu berpandukan peruntukan perlembagaan dan proses undang-undang yang sah.
Justeru, rakyat berhak mempersoalkan pendirian Umno ketika kemelut Negeri Sembilan berlaku, khususnya sama ada parti itu mengambil pendekatan yang sama tegas dalam mempertahankan institusi diraja seperti yang ditunjukkan dalam isu Najib.
Adakah isu Najib menjadi senjata politik?
Di sinilah timbul satu persoalan politik yang lebih besar.
Adakah Umno sedang menggunakan isu Najib untuk membina tekanan terhadap kerajaan melalui sentimen penghormatan kepada institusi diraja?
Kenyataan Asyraf Wajdi yang menggunakan istilah penderhakaan bukan sekadar mempertahankan hak Najib, malah membawa perbahasan itu ke ruang yang lebih sensitif apabila mengaitkan tindakan AGC dengan penghormatan terhadap titah Yang di-Pertuan Agong.
Pendekatan tersebut berpotensi meletakkan kerajaan dalam kedudukan sukar.
Jika kerajaan melaksanakan tahanan rumah tanpa penjelasan undang-undang yang mencukupi, ia mungkin berdepan persoalan mengenai pematuhan terhadap perintah mahkamah dan status baki hukuman Najib.
Sebaliknya, apabila pelaksanaan ditangguhkan untuk mendapatkan kepastian undang-undang, kerajaan pula berhadapan tekanan politik daripada Umno yang menganggap tindakan itu sebagai mencabuli hak dan titah diraja.
Persoalannya, adakah tekanan politik seperti ini sebahagian daripada strategi Umno untuk mengukuhkan kedudukannya dalam kerajaan perpaduan?
Tidak mustahil isu Najib turut dijadikan ruang untuk Umno menunjukkan kepada penyokongnya bahawa parti itu masih mempunyai kekuatan dan keberanian mempertahankan bekas pemimpin tertinggi mereka.
Namun, perkara itu kekal sebagai analisis dan kemungkinan politik, bukannya bukti bahawa Umno mempunyai rancangan sulit untuk mencetuskan konflik antara kerajaan dengan institusi diraja.
Jangan pilih kasih mempertahankan institusi diraja
Dalam sistem Raja Berperlembagaan, penghormatan terhadap institusi diraja tidak boleh bergantung kepada siapa yang mendapat manfaat daripada sesuatu keputusan.
Kuasa pengampunan Yang di-Pertuan Agong mempunyai kedudukan yang jelas di bawah Perkara 42 Perlembagaan Persekutuan.
Pada masa sama, pelaksanaan sesuatu keputusan perlu mengambil kira peruntukan undang-undang dan perintah mahkamah yang berkaitan.
Penyokong Najib berhak memperjuangkan pelaksanaan pengampunan yang diperkenankan, manakala AGC juga mempunyai tanggungjawab memastikan tindakan kerajaan tidak bercanggah dengan kedudukan undang-undang.
Perbezaan tafsiran tidak sepatutnya secara automatik menjadikan mana-mana pihak sebagai penderhaka.
Begitu juga dalam isu Negeri Sembilan, prinsip menghormati institusi diraja perlu dipertahankan tanpa mengira kepentingan politik mana-mana pihak.
Rakyat tidak sepatutnya dipaksa memilih antara menghormati institusi diraja dengan mempertahankan kedaulatan undang-undang kerana kedua-duanya merupakan asas penting sistem pemerintahan negara.
Akhirnya, persoalan yang perlu dijawab Umno bukan sekadar sama ada kerajaan menghormati titah Yang di-Pertuan Agong dalam isu Najib.
Sebaliknya, adakah parti itu mempunyai prinsip yang sama apabila kontroversi melibatkan institusi diraja di Negeri Sembilan?
Jika penghormatan terhadap institusi diraja benar-benar menjadi prinsip perjuangan Umno, mengapa rakyat masih perlu mempersoalkan konsistensi pendirian parti itu?
Jangan sampai istilah derhaka hanya menjadi senjata politik apabila kepentingan sendiri terjejas, tetapi hilang ketegasannya apabila pihak lain berhadapan kontroversi istana.
No comments:
Post a Comment