Pendahuluan
1. Saya telah meneliti pengumuman yang dibuat oleh ahli-ahli Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri (EXCO) pada 16 September 2026 berhubung dengan kedudukan Duli Yang Maha Mulia (DYMM) Tuanku Muhriz ibni Almarhum Tuanku Munawir.
2. Saya tampil memberikan penjelasan kerana dokumen yang menjadi asas pengumuman tersebut, iaitu proklamasi yang didakwa bertarikh 19 April 2026 dan dikatakan dibuat oleh Undang Yang Empat, pernah dikemukakan kepada saya ketika saya masih menyandang jawatan Menteri Besar.
3. Saya ialah Menteri Besar Negeri Sembilan pada 19 April 2026 dan terus menyandang jawatan tersebut hingga 2 Ogos 2026.
Proklamasi Yang Didakwa Bertarikh 19 April 2026
4. Pada 20 April 2026, dokumen proklamasi tersebut telah dikemukakan kepada saya untuk ditandatangani menurut Perkara 10(2) Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959 (UUTKNS).
5. Saya enggan menandatangani dokumen tersebut atas sebab-sebab yang telah saya nyatakan secara terbuka pada ketika itu.
6. Pada 20 April 2026, saya telah menjelaskan secara terbuka mengapa saya enggan menandatangani dokumen tersebut. Saya menegaskan bahawa Kerajaan Negeri tidak dapat menerima dan tidak mengiktiraf tindakan Mubarak bin Dohak yang terlibat dalam urusan proklamasi tersebut serta menyempurnakannya pada 19 April 2026. Hal ini kerana beliau bukan lagi Undang Luak Sungei Ujong dan tindakan tersebut tidak menepati kehendak Perkara 10 UUTKNS.
7. Pada April 2026, saya telah diminta menandatangani dokumen proklamasi tersebut selaku Menteri Besar menurut Perkara 10(2). Saya telah menolaknya dan menyatakan pendirian itu secara terbuka. Pendirian tersebut saya nyatakan selaku penyandang jawatan Menteri Besar sebagaimana yang diperuntukkan dalam Perkara 10(2). Perkara yang sama tidak boleh dikemukakan semula kepada Menteri Besar yang lain empat bulan kemudian.
Tiada Siasatan Penuh dan Lengkap Pernah Dijalankan Menurut Perkara 10(1) UUTKNS
8. Pernyataan Undang Luak Johol dalam afidavit yang dikemukakan bagi permohonan Semakan Kehakiman bertarikh 17 Julai 2026 (Guaman Sivil No. WA-25-201-07/2026) turut mengukuhkan pendirian saya pada 20 April 2026.
9. Dalam Afidavit Sokongan bertarikh 17 Julai 2026, Undang Luak Johol menyatakan bahawa saya hadir dalam mesyuarat pada 5 Mac 2026 di Balai Undang Sungai Ujong. Beliau mendakwa bahawa siasatan penuh dan lengkap sebagaimana yang dikehendaki oleh Perkara 10 UUTKNS telah dijalankan dalam mesyuarat tersebut.
10. Dakwaan ini merupakan suatu pembohongan yang nyata. Tiada siasatan penuh dan lengkap pernah dijalankan di hadapan saya seperti yang didakwa. Malah, hal ini merupakan antara sebab saya enggan menandatangani dokumen proklamasi bertarikh 19 April 2026 itu.
11. Tiada sebarang dakwaan pernah dikemukakan terhadap DYMM Tuanku Muhriz. Baginda juga tidak pernah diberi peluang untuk menjawab sebarang dakwaan. Hal ini merupakan suatu pelanggaran serius terhadap prinsip keadilan asasi.
Penderhakaan oleh Ahli-ahli EXCO Kerajaan Negeri Memerlukan Tindakan Segera Pihak Polis
12. Pada 9 September 2026, Kerajaan Negeri semasa telah menyatakan secara terbuka bahawa dokumen proklamasi tersebut tidak memenuhi proses dan tatacara yang ditetapkan dalam Perkara 10. Kerajaan Negeri turut menyatakan bahawa proklamasi itu tidak sah, bercanggah dengan perlembagaan dan tidak boleh dilaksanakan.
13. Namun, tujuh hari kemudian, ahli-ahli EXCO Kerajaan Negeri yang sama pula memutuskan bahawa proklamasi tersebut telah lengkap dan berkuat kuasa. Perubahan pendirian ini sukar difahami.
14. Menurut UUTKNS, ahli-ahli EXCO tidak mempunyai kuasa untuk membuat apa-apa keputusan berhubung dengan kedudukan DYMM Tuanku Muhriz.
15. Dewan Keadilan dan Undang telah bersidang pada 13 September 2026 dan mengeluarkan keputusannya pada 14 September 2026. Antara lain, keputusan tersebut menegaskan semula bahawa proklamasi itu tidak sah dan terbatal sejak awal, serta DYMM Tuanku Muhriz ialah satu-satunya Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan. Keputusan-keputusan tersebut telah disampaikan kepada Menteri Besar, Setiausaha Kerajaan Negeri dan Penasihat Undang-Undang Negeri.
16. Pengumuman pada 16 September 2026 menyatakan bahawa proklamasi tersebut hanya disempurnakan menurut Perkara 10(2) apabila Menteri Besar menandatangani dokumen berkenaan pada 3 Ogos 2026. Namun, pengumuman yang sama turut menyatakan bahawa seorang pengganti telah dipilih pada 19 April 2026 menurut Perkara 11. Pengganti tidak boleh dipilih selagi jawatan berkenaan masih disandang.
17. Saya tidak mengiktiraf pengumuman pada 16 September 2026 itu. Saya menegaskan bahawa Duli Yang Maha Mulia Tuanku Muhriz ibni Almarhum Tuanku Munawir ialah Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan.
18. Tindakan ahli-ahli EXCO mengeluarkan pengumuman pada 16 September 2026 merupakan suatu perbuatan derhaka terhadap DYMM Tuanku Muhriz. Saya menggesa pihak berkuasa mengambil tindakan undang-undang yang sewajarnya terhadap setiap ahli EXCO yang terlibat.
Sekian.
DATO’ SERI UTAMA HAJI AMINUDDIN BIN HARUN
AHLI PARLIMEN PORT DICKSON
MANTAN MENTERI BESAR NEGERI SEMBILAN DARUL KHUSUS
16 September 2026
No comments:
Post a Comment