·
(1) Sejujurnya, nama Syeikh Wazir Che Awang Al-Makki mungkin
tidak sepopular tokoh agama yang kerap muncul di televisyen atau media sosial.
Beliau bukan agamawan yang dibina oleh populariti TikTok atau Facebook. Namun
apabila ditelusuri latar belakangnya, kita sedang bercakap tentang seorang
tokoh yang sudah puluhan tahun bergelumang dengan dunia ilmu, pondok dan
pendidikan Islam.
(2) Syeikh Wazir berasal dari Tumpat, Kelantan. Sumber
Mingguan Malaysia merekodkan beliau berasal dari Kampung Besut, Tumpat.
Dilahirkan pada tahun 1948, perjalanan ilmunya bermula sangat awal. Ketika
kanak-kanak lain seusianya masih berada dekat dengan keluarga, beliau dikatakan
sudah berada di Makkah sekitar usia 11 tahun untuk menuntut ilmu dan bertalaqqi
dengan ulama di sana.
(3) Sebab itulah pada namanya sering disertakan gelaran
“Al-Makki”. Bukan sekadar pernah pergi menunaikan haji atau umrah. Sebahagian
besar proses pembentukan ilmu beliau berlaku di Makkah. Berdasarkan maklumat
yang dikongsikan dalam bahan AlHijrah yang saya semak bersama sumber lain,
beliau melalui pendidikan madrasah di Makkah sebelum meneruskan pengajian
tinggi di Karachi, Pakistan.
(4) Bahan yang dikongsikan menyatakan beliau memperoleh
Ijazah Sarjana Muda dalam Sains Politik di Kolej Islam Karachi dan kemudian
M.A. dalam Sosiologi Islam di Universiti Karachi. Menarik sebenarnya latar ini.
Seorang tokoh pondok tradisional, tetapi pengajiannya tidak semata-mata terhad
kepada pengajian agama. Ada pendedahan kepada politik dan sosiologi juga.
(5) Selepas puluhan tahun berada di luar negara, beliau
kembali ke Malaysia sekitar 1980. Beliau tidak pulang untuk mengejar kedudukan
besar atau membina nama sebagai selebriti agama. Jalan yang dipilih ialah jalan
lama para tuan guru — mengajar, berdakwah dan membangunkan manusia melalui
pendidikan. Mingguan Malaysia turut merekodkan kepulangan beliau ke tanah air
pada tahun tersebut.
(6) Kedudukan beliau dalam dunia pondok Kelantan juga bukan
kecil. Antara jawatan yang pernah direkodkan ialah Penasihat Kesatuan Pondok
Kelantan, Timbalan Pengerusi Jabhah Pondok Kelantan, tenaga pengajar di Pusat
Pengajian Pondok Yayasan Islam Kelantan (YIK), Telong, Bachok serta penceramah
bertauliah di bawah Majlis Agama Islam dan Adat Istiadat Melayu Kelantan
(MAIK).
(7) Malah sampai hari ini, pada usia menghampiri 80 tahun,
beliau masih mengajar. Portal rasmi Masjid MAIK sendiri mempunyai rekod
mengenai Kelas Tafaqquh Fiddin Tuan Guru Sheikh Wazir bin Che Awang
Al-Kalantani Al-Makki di Masjid Jamek Muhammadi, Kota Bharu. Ertinya, ketokohan
beliau bukan semata-mata cerita yang berlegar dalam poster atau media sosial.
Ada rekod institusi agama negeri mengenainya.
(
Pada Mei 2026
pula, nama beliau masih direkodkan bersama aktiviti Pusat Pengajian Pondok YIK
Kandis, Bachok apabila beliau memimpin bacaan doa dalam Program Titipan Kasih
Korban yang menghimpunkan YADIM, YIK, institusi pondok dan beberapa rakan
strategik. Nampak kecil, tetapi perkara begini menunjukkan beliau masih berada
dalam lingkungan kehidupan pondok dan masyarakat, bukan sekadar memegang
gelaran di atas kertas.
(9) Satu lagi sisi yang saya rasa menarik ialah pandangan
beliau mengenai pendidikan. Bagi Syeikh Wazir, guru bukan sekadar orang yang
menyampaikan sukatan pelajaran. Guru ialah murabbi. Pendidikan mesti membentuk
manusia, akhlak dan jiwa. Dalam wawancara bersama Mingguan Malaysia, beliau
mengangkat pendekatan ulama seperti Imam al-Ghazali yang menggabungkan ilmu,
akhlak dan kerohanian dalam pendidikan.
(10) Kemunculan beliau di peringkat nasional semakin
mendapat perhatian ketika Program Malaysia Bermunajat 2025 di Masjid Putra,
Putrajaya. Malah dalam teks rasmi ucapan Perdana Menteri, nama Syeikh Wazir
disebut secara khusus bersama beberapa tokoh ulama lain yang hadir.
(11) Dalam program itulah Syeikh Wazir menyuarakan satu
pandangan yang agak menarik tentang politik negara. Beliau berpandangan
pertukaran kerajaan yang terlalu kerap akhirnya menyebabkan dasar berubah-ubah,
ekonomi terjejas dan institusi pondok juga menerima kesannya. Atas alasan
kestabilan tersebut, beliau secara terbuka menyatakan sokongan kepada
kepimpinan Datuk Seri Anwar Ibrahim dan berpandangan pentadbiran yang baik
perlu diberikan ruang untuk mentadbir dengan stabil. Kenyataan tersebut
direkodkan oleh Bernama dan RTM.
(12) Orang boleh bersetuju atau tidak bersetuju dengan
pandangan politik Syeikh Wazir. Itu biasa dalam sebuah negara demokrasi. Ulama
juga manusia yang mempunyai pandangan terhadap pentadbiran dan keadaan negara.
Tetapi janganlah disebabkan pandangan politik seseorang
ulama tidak sama dengan kita, tiba-tiba seluruh sejarah ilmu, jasa dan puluhan
tahun kehidupannya bersama masyarakat mahu dipadamkan.
Itu tidak adil.
(13) Malah pengiktirafan negara terhadap Syeikh Wazir bukan
sesuatu yang direka-reka. Dalam Sambutan Maulidur Rasul SAW Peringkat
Kebangsaan 1447H/2025M, beliau merupakan salah seorang daripada enam penerima
Anugerah Maulidur Rasul SAW, dan menerima pengiktirafan dalam Kategori
Agamawan. Rekod Istana Negara sendiri menyenaraikan nama beliau sebagai
penerima.
(14) Menariknya, hubungan Syeikh Wazir dengan masyarakat
tidak terhad kepada pentas kuliah. Pada Februari 2024, misalnya, beliau
mengimamkan solat hajat yang disertai lebih 500 jemaah di Jambatan Tendong
susulan siri kejadian orang terjun dari jambatan tersebut. Dalam laporan
berkenaan, beliau disebut sebagai Timbalan Pengerusi Jabhah Pondok Kelantan dan
Penasihat Kesatuan Pondok Kelantan.
(15) Jadi apabila kita menyebut Syeikh Wazir Che Awang
Al-Makki, kita bukan sekadar bercakap tentang seorang lelaki tua berjubah dan
berserban.
Kita bercakap tentang seorang anak Kelantan yang keluar
menuntut ilmu sejak kecil, menghabiskan puluhan tahun dalam lingkungan keilmuan
Makkah, melanjutkan pengajian di Pakistan, kemudian pulang ke tanah air dan
memilih untuk menghabiskan sebahagian besar kehidupannya bersama dunia
pendidikan, dakwah dan pondok.
(16) Ada satu perkara yang saya fikir semakin hilang dalam
masyarakat kita hari ini.
Kita terlalu cepat menilai manusia berdasarkan parti mana
dia sokong. Ulama sokong orang yang kita suka, kita angkat setinggi langit.
Ulama beri pandangan yang tidak menyebelahi politik kita,
tiba-tiba kita persoalkan keilmuannya. Sedangkan ilmu seseorang tidak lahir
pada hari dia mengeluarkan kenyataan politik.
Syeikh Wazir membina perjalanan ilmunya berpuluh-puluh tahun
sebelum politik Malaysia hari ini pun wujud dalam bentuknya sekarang.
(17) Tidak perlu pula kita mensucikan seseorang sehingga
semua pandangannya dianggap wajib diterima. Ulama boleh ditegur. Pandangan
politik ulama boleh dibahas. Hujahnya boleh dipersetujui atau ditolak.
Tetapi berbeza pandangan tidak pernah memberikan lesen
kepada kita untuk biadab terhadap orang berilmu.
Itulah adab yang semakin mahal dalam politik kita.
(18) Akhirnya, selepas membaca latar belakang beliau, saya
melihat Syeikh Wazir sebagai sebahagian daripada generasi ulama pondok lama
yang masih hidup dan masih mengajar dalam zaman yang serba pantas ini.
Generasi mereka semakin berusia.
Hari ini mungkin kita sibuk bertanya mereka sokong siapa.
Esok apabila seorang demi seorang sudah tiada, barulah kita
mencari kembali rakaman kuliah mereka, kitab yang mereka ajarkan dan cerita
perjalanan hidup mereka.
Waktu itu kita mungkin baru sedar bahawa yang telah pergi
bukan sekadar seorang manusia.
Tetapi satu mata rantai tradisi ilmu yang mengambil puluhan
tahun untuk dibentuk.
Wallahu a‘lam.
S
No comments:
Post a Comment