Hampir empat daripada lima syarikat subsidiari milik Badan Berkanun Negeri (BBN) Terengganu mencatatkan kerugian pada 2024, sekali gus menimbulkan persoalan mengenai keberkesanan pengurusan dan pemantauan entiti berkaitan kerajaan negeri itu.
Lebih membimbangkan, Laporan Ketua Audit Negara 2/2026 menunjukkan 20 daripada 26 subsidiari mengalami kerugian berjumlah RM24.01 juta, sedangkan enam syarikat yang mencatat keuntungan hanya memperoleh RM2.12 juta.
Jurang ketara itu menyebabkan kumpulan subsidiari berkenaan merekodkan kerugian bersih RM21.89 juta, dengan 76.9 peratus daripada keseluruhan syarikat gagal mencatat keuntungan sepanjang tahun berkenaan.
Berdasarkan dapatan audit, empat subsidiari di bawah Lembaga Tabung Amanah Warisan Negeri Terengganu (LTAWNT) mencatatkan kerugian tertinggi berjumlah RM12.91 juta, mewakili lebih separuh daripada keseluruhan kerugian yang dilaporkan.
Sembilan subsidiari Perbadanan Memajukan Iktisad Negeri Terengganu (PMINT) pula mengalami kerugian terkumpul RM5.37 juta, manakala empat subsidiari Yayasan Terengganu merekodkan kerugian RM5.07 juta.
Bagaimanapun, PMINT turut menyumbang RM1.99 juta atau hampir 94 peratus daripada keseluruhan keuntungan yang dicatatkan oleh enam subsidiari yang mencatat prestasi positif.
Keadaan itu memperlihatkan jurang prestasi yang besar antara syarikat di bawah badan berkanun negeri, sekali gus menimbulkan persoalan sama ada model perniagaan dan mekanisme pemantauan sedia ada mampu memastikan operasi subsidiari terus berdaya maju.
Walaupun kerugian tidak semestinya membuktikan salah urus atau bermaksud sesebuah syarikat muflis, prestasi majoriti subsidiari yang mencatat angka negatif memerlukan penjelasan terperinci daripada kerajaan negeri.
Antara persoalan yang perlu dijawab ialah sama ada kerugian berpunca daripada kelemahan operasi, kos pembiayaan, penurunan nilai aset atau faktor pasaran yang menjejaskan pendapatan syarikat.
Laporan berkenaan menyenaraikan prestasi untung rugi mengikut badan berkanun induk, namun tidak memperincikan punca kerugian setiap subsidiari atau menunjukkan sama ada masalah sama telah berlarutan selama beberapa tahun.
Tanpa maklumat tersebut, sukar untuk menentukan sama ada kerugian yang direkodkan bersifat sementara atau mencerminkan masalah lebih mendalam dalam pengurusan dan hala tuju perniagaan.
Perlu bentang pelan pemulihan
Kerajaan negeri juga wajar menjelaskan sama ada subsidiari yang mengalami kerugian menerima pinjaman, suntikan modal, geran atau jaminan kewangan daripada badan berkanun induk masing-masing.
Perkara itu penting bagi menilai sejauh mana prestasi kewangan subsidiari boleh memberi kesan kepada kedudukan badan berkanun serta kemampuan mereka melaksanakan tanggungjawab kepada rakyat.
Pada masa sama, sesetengah subsidiari mungkin mempunyai mandat sosial atau menyediakan perkhidmatan awam yang tidak boleh diukur berdasarkan keuntungan semata-mata. Namun, fungsi sedemikian tetap memerlukan petunjuk prestasi yang jelas dan penilaian terhadap manfaat yang dihasilkan.
Sehubungan itu, kerajaan negeri wajar membentangkan prestasi kewangan setiap subsidiari bagi sekurang-kurangnya tiga tahun, termasuk kedudukan aset, liabiliti dan langkah pemulihan terhadap syarikat yang berulang kali mencatat kerugian.
Bagi entiti yang tidak lagi berdaya maju atau tidak aktif, pilihan penstrukturan semula, penggabungan atau penutupan juga perlu dinilai berdasarkan kedudukan kewangan dan tujuan asal penubuhannya.
Kerajaan negeri perlu menjelaskan punca kerugian, mendedahkan prestasi kewangan subsidiari bagi beberapa tahun dan menyatakan langkah pemulihan yang akan diambil.
Bagi syarikat yang terus mengalami kerugian, tindakan konkrit perlu ditunjukkan bagi memastikan wang awam diurus secara bertanggungjawab dan entiti milik kerajaan benar-benar memberi manfaat kepada rakyat.
