Nik Amar kata kalau orang faham Islam dan cinta Islam, dia akan sokong PAS. Maksud politik yang terhasil daripada ayat itu agak mudah dibaca: semakin faham Islam, semakin dekat dengan PAS. Tak sokong PAS pula seolah-olah ada sesuatu yang kurang pada kefahaman atau kecintaan kita kepada agama.
Di sinilah elok kita buka Fiqh Daulah Yusuf al-Qaradawi. Sebab Qaradawi tidak suruh orang mencari logo parti apabila mahu memilih pemimpin. Dia bawa neraca yang jauh lebih susah untuk mana-mana parti: tengok orangnya.
“Calon pula wajiblah seorang yang pemelihara lagi bijaksana ataupun gagah lagi amanah.”
Kemudian diterangkan: kuat itu kemampuan dan kecukupan; amanah pula datang daripada hati yang hidup dan takut kepada Allah. Dua-dua kena ada.
Mudah cerita, kalau nama parti Islam tetapi calon tak mampu mengurus, tak cekap mentadbir atau gagal memikul amanah, nama parti tidak secara automatik menyelesaikan masalah itu. Islam tidak menyuruh kita tutup mata pada kelemahan manusia hanya kerana manusia itu berdiri di bawah papan tanda agama.
Lebih menarik, Qaradawi sendiri menyebut antara tugas pemerintahan ialah “melantik mereka yang kuat dan amanah”. Jadi qawiyul amin bukan aksesori ceramah. Ia memang sebahagian daripada ukuran kepimpinan yang beliau bawa dalam fiqh negara.
Sebab itu seseorang Muslim boleh memahami Islam dengan baik tetapi sampai kepada kesimpulan politik yang berbeza. Dia boleh menilai calon PAS paling layak. Orang lain pula boleh menilai calon lain lebih kuat dan lebih amanah. Itu ruang ijtihad politik — bukan ujian siapa paling cinta Islam.
Masalah kedua lebih besar: apabila parti mula ditaqdiskan.
Qaradawi sangat jelas dalam bab ini. Beliau mengkritik kumpulan yang “menjadikan kebenaran (al-Haq) sentiasa bersama jemaah atau partinya sahaja dan bukan bersama orang lain”. Lebih keras lagi, beliau kata pendekatan yang menganggap ciri kebenaran hanya ada pada jemaah sendiri adalah bentuk melampau yang tidak diterima logik ilmiah.
Ini beza yang selalu kabur dalam politik agama.
PAS boleh kata: “Kami percaya pendekatan kami lebih Islamik.”
PAS boleh kata: “Kami percaya dasar kami lebih baik.”
Itu juga hak sebuah parti.
Tetapi apabila hujah berubah menjadi “kalau faham dan cinta Islam, kamu akan sokong PAS”, parti sudah mula bergerak daripada menawarkan ijtihad politik kepada menjadi ukuran hubungan manusia dengan agama.
Qaradawi sendiri beri sempadan yang sangat cantik. Ahli sesebuah parti memang boleh percaya pendekatannya paling hampir dengan kebenaran, tetapi:
“Sungguh pun begitu ia tidak bermakna parti-parti lain adalah salah atau batil.”
Dan beliau menolak “ketaatan melulu dan taksub buta serta memberikan kesucian kepada sesetengah pemimpin seolah-olah mereka adalah Nabi”.
Sebab bila parti sudah terlalu disucikan, ada satu masalah praktikal.
Kelemahan pentadbiran boleh ditutup dengan slogan perjuangan.
Kelemahan calon boleh ditutup dengan imej agama.
Soalan tentang prestasi boleh dialihkan kepada soal kesetiaan.
Dan kritikan terhadap parti akhirnya mudah dibaca sebagai kritikan terhadap Islam.
Di situlah garis yang Qaradawi cuba elakkan.
Islam lebih besar daripada PAS. Begitu juga Islam lebih besar daripada mana-mana parti lain.
Parti hanyalah wadah manusia. Manusia boleh betul, boleh salah. Boleh amanah, boleh gagal amanah. Boleh cekap, boleh juga tidak kompeten.
Jadi soalan politik yang lebih dekat dengan neraca Qaradawi bukan:
“Parti mana paling kuat mendakwa membawa Islam?”
“Siapa yang benar-benar qawiy dan amin?”
Kalau sebuah parti mahu menggunakan Islam sebagai hujah politik, tidak salah.
Cuma Islam juga memberi rakyat hak untuk menggunakan neraca yang sama bagi menilai parti itu.
Dan neraca itu tidak berhenti pada nama.
Ia sampai kepada kemampuan, amanah dan prestasi.
