Memahami Isu Pasir Pahang: Dari Lumpur Banjir ke Geopolitik Serantau

Isu pasir di Pahang bukan sekadar cerita tentang tanah atau untung rugi negeri. Ia adalah cerminan pertembungan antara hak negeri untuk mengurus hasil bumi dan kuasa pusat mengawal sumber strategik negara.

Secara ringkasnya, beginilah punca isu ini bermula:

1. Titah Diraja: Tengku Mahkota Pahang, Tengku Hassanal Ibrahim Alam Shah, secara terbuka menyatakan kekecewaan kerana Kerajaan Pusat enggan meluluskan eksport pasir sungai Pahang.

2. Hujah Pahang: Negeri ini berhujah bahawa pasir tersebut perlu dikorek untuk mendalamkan sungai dan mencegah banjir (masalah mendapan serius) . Dari sudut ekonomi, ia boleh menjana hasil berpuluh-puluh juta bahkan RM500 juta untuk kebajikan rakyat Pahang.

3. Pandangan Putrajaya: Kerajaan pusat dilihat lebih berhati-hati. Mereka bimbang tentang kesan alam sekitar, penyeludupan, dan yang paling penting — implikasi geopolitik terhadap hubungan dengan Singapura (di mana pasir Malaysia sering digunakan untuk projek penambakan tanah mereka).

Mengapa Ini Bukan Isu Biasa? 

Isu ini sebenarnya mengingatkan kita kepada era Tun Dr. Mahathir (2018-2019) ketika Malaysia mengharamkan eksport pasir laut. Ketika itu, pasir bukan dilihat sebagai pasir, tetapi sebagai "Material Geopolitik" .

Berikut adalah tiga lapisan utama dalam isu "Pasir Pahang" ini yang perlu difahami:

1. Isu Dalam Negeri: Hak Negeri vs. Kawalan Pusat

Pahang melihat pasir sebagai hak mutlak negeri di bawah Perlembagaan. Bagi mereka, ini soal "perut" negeri (hasil cukai) dan keselamatan rakyat (banjir).

Sebaliknya, Kerajaan Pusat melihatnya melalui lensa keselamatan nasional. Mereka bimbang jika terlalu banyak pasir dieksport, ia akan mengakibatkan hakisan tebing, kemusnahan ekosistem sungai, dan kehilangan sumber secara kekal.

2. Isu Global: "Mafia Pasir" (Sand Mafia)

Ini bukan mainan. Di peringkat global, pasir adalah komoditi paling laris selepas air bersih, tetapi tadbir urusnya sangat lemah.

· Rujukan Antarabangsa: Di India, sindiket pasir haram (Sand Mafia) sangat kuat sehingga sanggup membunuh pegawai kerajaan dan wartawan yang cuba menghalang mereka (BBC, National Geographic).

· Kesan Domino: Walaupun Malaysia belum seteruk itu, ciri-ciri seperti penyeludupan, perlombongan tanpa lesen, dan "lobi" politik mula kelihatan.

3. Isu Geopolitik: Membesarkan Tanah Jiran?

Ini adalah isi paling sensitif. Pasir dari Malaysia selama ini digunakan oleh Singapura untuk projek penambakan laut (meluaskan wilayah).

· Mengapa sensitif? Dalam psikologi pascakolonial rakyat Malaysia, menjual pasir untuk meluaskan tanah Singapura dianggap seperti "mencagak taji ayam jiran" . Ia bukan soal untung RM, tetapi soal maruah dan kedaulatan.

Kesimpulan: Pasir adalah Politik Air

Yang tidak kurang pentingnya, pasir sebenarnya adalah "Politik Air" . Jika pasir dikorek secara tidak terkawal di Pahang, struktur sungai akan rosak, kestabilan tebing hilang, dan ini secara langsung mengancam Loji Rawatan Air serta sumber air kita sendiri.

Oleh itu, apabila berbicara tentang pasir, kita sebenarnya sedang berbicara tentang sempadan, air, hak rakyat negeri, dan maruah geopolitik negara.

Nota Tambahan: Walaupun isu Pahang kini terkait pasir sungai (untuk konkrit), manakala larangan era Tun M dulu adalah pasir laut (untuk tambakan), namun kesimpulan strategiknya tetap sama: Pasir bukan lagi komoditi murah, ia adalah senjata senyap dalam ekonomi politik serantau.

✍🏻: Pakde Eismat

PARTI YANG KERJANYA PECAT AHLI

Che Ibrahim

 Masih adakah masa depan parti yang dikemudi oleh seorang yang pernah melabelkan Pas Parti Ajaran Sesat..?? 

Ambo tak jumpa lagi satu parti yang aktivinya ialah pecat atau ambil tindakan ke atas ahlinya.

PENGARUH RAFIZI LEMAHKAN ANWAR

 Norshidsh Mohd Daud

Kekuatan Rafizi ni berbeza dengan ahli politik yang ada sekarang

Nama beliau menjadi bualan di seluruh negara, di kedai2 kopi atau dimana org dewasa berkumpul

Beliau lebih popular dari rakan2 sebaya yang seangkatan dan lebih popular dari senior2 yang lebih awal menceburi dunia politik

Rafizi x memerlukan partner atau teman rapat untuk dia bertindak dalam sesuatu isu

Cukup dia seorang sudah memadai untuk bersuara tentang isu2 yg dirasakannya perlu diketahui rakyat

Kita imbas dari semenjak pemilihan parti tahun lepas sebenarnya dia lebih bergerak secara one man show

Beliau hanya menggunakan saluran podcast sendiri utk mengkritik kerajaan & parti

Sememangnya kita tahu ada Wong Chen,  Rodziah, Zahir dan lain2 d keliling beliau

Tetapi hanya beliau yang berani ke hadapan utk membongkar dan mengkritik 

Sehingga kini hasil dari podcast beliau saban minggu, PKR semakin di jauhi oleh rakyat dan penyokong sendiri

Malahan Anwar Ibrahim juga menerima kesan yang buruk pabila hasil tinjaun lapangan menunjukkan sokongan kepada Anwar Ibrahim semakin menurun walaupun pelbagai program bertemu rakyat di buat dan pelbagai insentif untuk rakyat dilakukan

Rakyat masih tidak memberikan sokongan kepada Anwar Ibrahim 😏

Pendedahan demi pendedahan dengan muka selamba beliau lebih digemari pendengar

Setiap minggu ramai menunggu apa isi podcast beliau terutama point2 yang menyindir PKR dan Anwar Ibrahim...

Rafizi x perlu menunjukkan riak wajah marah, geram atau kecewa semasa mengendalikan podcast beliau...

Selamba badak dia mendedahkan kelemahan PKR dan Anwar Ibrahim sambil menyindir 😎

Malam tadi dia menyindir Anwar Ibrahim lagi...

Sebagai Perdana Menteri adalah baik bertahan di kerusi yang di menangi bukan asyik pindah randah untuk mencari kerusi selamat sedangkan kemana2 sekarang pun x selamat lagi untuk pimpinan utama PKR

Untuk kaki ampu Anwar Ibrahim, teruskan mengampu sehingga rebah 😎

Saya beri sedikit pandangan saya menurut lensa akademik.

Mod Firdaus Abdullah

Isu pasir di Pahang hari ini sebenarnya membuka kembali keadaan geopolitik yang pernah berlaku pada era Tun Dr. Mahathir Mohamad sekitar 2018–2019 apabila Malaysia mengharamkan eksport pasir laut. Apa yang sedang berlaku sekarang bukan sekadar isu ekonomi negeri atau permit perlombongan, tetapi isu yang jauh lebih besar: siapa mengawal sumber strategik negara dan untuk siapa sumber itu digunakan?

Titah Tengku Mahkota Pahang baru-baru ini sangat signifikan kerana baginda secara terbuka menyatakan rasa kecewa apabila kerajaan pusat tidak meluluskan eksport pasir sungai walaupun Pahang mempunyai sistem sungai besar dan sebelum ini berjaya menjana “berpuluh-puluh juta” hasil negeri daripada eksport pasir. Baginda turut menegaskan bahawa hasil tanah dan pasir merupakan hak negeri. 

Di sinilah isu ini menjadi sangat menarik dari sudut politik sumber dan federalisme. Negeri melihat pasir sebagai sumber hasil, alat pengurusan sungai, mekanisme mengurangkan sedimentasi, dan sebahagian daripada hak perlembagaan negeri. Namun kerajaan pusat pula melihat pasir melalui lensa yang lebih sensitif: keselamatan alam sekitar, geopolitik serantau, penyeludupan, eksploitasi berlebihan, serta implikasi diplomatik terhadap Singapura.

Ramai mungkin lupa bahawa ketika era Mahathir, Malaysia telah mengharamkan eksport pasir laut sekitar 2018–2019. Reuters melaporkan bahawa Malaysia, yang ketika itu merupakan pembekal terbesar pasir laut kepada Singapura, menghentikan eksport tersebut sehingga menimbulkan kebimbangan terhadap projek penambakan dan peluasan wilayah Singapura. 

Apa yang menjadikan isu itu sangat sensitif ialah kerana pasir bukan lagi dianggap bahan binaan biasa. Pasir kini ialah “material geopolitik”. Pasir Malaysia digunakan untuk penambakan laut, peluasan pelabuhan, pembinaan kawasan bandar baharu, dan secara literal menambah keluasan fizikal Singapura. Menurut laporan Reuters, Singapura mengimport puluhan juta tan pasir dari Malaysia sebelum larangan itu dikenakan. 

Di sinilah muncul dimensi simbolik yang sangat mendalam. Bagi ramai rakyat Malaysia, khususnya dalam imaginasi nasionalisme pascakolonial, pasir bukan sekadar komoditi. Pasir ialah tanah, wilayah, kedaulatan, dan sebahagian daripada tubuh geopolitik negara. Maka apabila pasir Malaysia digunakan untuk memperluas daratan negara lain, persoalan yang muncul bukan sekadar “berapa keuntungan eksport”, tetapi adakah sumber alam kita sedang digunakan untuk membesarkan kuasa ekonomi jiran?

Sebab itu larangan Mahathir ketika itu tidak boleh dibaca sebagai keputusan ekonomi semata-mata. Ia juga ialah tindakan geopolitik dan psikologi pascakolonial. Reuters dan beberapa laporan antarabangsa menyebut bahawa antara kebimbangan ketika itu ialah bagaimana tanah Malaysia digunakan untuk membantu peluasan Singapura. 

Namun apa yang lebih membimbangkan ialah isu pasir di seluruh dunia kini semakin dikaitkan dengan jenayah terancang dan apa yang disebut media antarabangsa sebagai “sand mafia” atau mafia pasir. Di India misalnya, perlombongan pasir haram telah melahirkan rangkaian sindiket yang sangat kuat sehingga dikaitkan dengan rasuah politik, keganasan terhadap wartawan, pembunuhan pegawai kerajaan dan penguasaan ekonomi tempatan. BBC dan National Geographic pernah melaporkan bagaimana aktivis alam sekitar dan wartawan di India diugut atau dibunuh kerana cuba mendedahkan perlombongan pasir haram di sungai-sungai utama negara itu. Aktiviti ini menjadi sangat lumayan kerana pasir kini antara sumber paling diperlukan dalam industri pembinaan global.

Fenomena sama turut berlaku di Indonesia dan Kemboja. Indonesia pernah mengharamkan eksport pasir laut ke Singapura kerana pengorekan pasir secara agresif menyebabkan beberapa pulau kecil mengalami hakisan serius sehingga menimbulkan kebimbangan terhadap kehilangan wilayah maritim negara tersebut. Di Kemboja pula, laporan Global Witness mendedahkan bagaimana eksport pasir dikaitkan dengan kronisme elit politik, kerosakan ekologi besar-besaran dan kemusnahan komuniti nelayan pesisir. Dalam banyak kes Asia Tenggara, pasir kini bukan lagi sekadar bahan mentah, tetapi sebahagian daripada ekonomi ekstraktif global yang melibatkan kuasa politik, syarikat besar dan jaringan penyeludupan antarabangsa.

Malaysia mungkin belum menggunakan istilah “mafia pasir” secara terbuka seperti India, tetapi ciri-ciri ke arah itu semakin kelihatan. Kes penyeludupan pasir, perlombongan tanpa permit, konflik penguatkuasaan, ketirisan hasil negeri dan hubungan rapat antara konsesi perlombongan dengan elit tertentu sering muncul dalam laporan media tempatan. Sebab itu isu pasir hari ini tidak boleh lagi dibaca secara sempit sebagai isu pembangunan atau bahan binaan. Ia sebenarnya menyentuh persoalan lebih besar tentang siapa menguasai sungai, siapa mendapat keuntungan daripada sumber alam, dan siapa yang menanggung kerosakan ekologi.

Yang paling penting, isu pasir sebenarnya ialah isu air. Pasir menentukan struktur sungai, kestabilan tebing, sedimentasi, kedalaman aliran, dan keselamatan loji rawatan air. Sebab itu perlombongan pasir bukan sekadar isu bahan binaan. Ia ialah politik sungai. Ia ialah hydro-politics dalam bentuk material.

Apa yang berlaku di Pahang hari ini memperlihatkan bagaimana pasir telah berubah menjadi sumber strategik, alat ekonomi negeri, simbol autonomi federalisme, dan komponen geopolitik Asia Tenggara. Pasir bukan lagi pasir semata-mata. Ia kini menyentuh sempadan, wilayah, air, pembangunan, kuasa negeri dan maruah geopolitik negara.

Ulasan tambahan: Dari sudut kejuruteraan memang terdapat perbezaan antara pasir laut dan pasir sungai. Pasir sungai lebih banyak digunakan untuk konkrit dan pembinaan kerana kandungan garamnya rendah, manakala pasir laut pula sering digunakan untuk penambakan laut dan projek pesisir. Namun point utama status saya diatas ingin menunjukkan bagaimana kedua-dua jenis pasir kini telah menjadi sumber strategik yang melibatkan politik sumber, kedaulatan, federalisme dan geopolitik. Isu Pahang hari ini melibatkan pasir sungai, manakala larangan era Mahathir dahulu lebih tertumpu kepada pasir laut. Tetapi kedua-duanya tetap memperlihatkan bagaimana pasir bukan lagi sekadar bahan binaan biasa, sebaliknya telah menjadi isu ekonomi, alam sekitar dan hubungan antarabangsa